Paradoks - sformułowanie zawierające efektowną, zaskakującą myśl, skłóconą z powszechnie uznawanymi przekonaniami, sprzeczną wewnętrznie, powstałą przez zestawienie całości znaczeniowo maksymalnie kontrastowych (opartych często na antytezie).
edytuj Wybrane paradoksy
- paradoksy filozoficzne:
- paradoksy Zenona z Elei - żółw i Achilles; strzała która nigdy nie dotrze do celu
- paradoks Chyla z Tybetu - jak przegrasz to i tak wygrasz
- paradoks strzelby i służącego - inaczej paradoks związku przyczynowo-skutkowego (David Hume)
- paradoks Epimenidesa (paradoks kłamcy, paradoks Berry'ego)
- paradoks omnipotencji - czy Bóg może stworzyć tak ciężki kamień, by sam nie mógł go unieść?
- paradoks skazanego - skoro dzień egzekucji ma być niespodzianką dla wieszanego, to zdarzenie to nigdy nie nastąpi
- paradoks Curry'ego - wszystko jest prawdą
- paradoks ciotki - która lubi tych, co nie lubią siebie
- paradoks Protagoras przeciwko Euathlosowi - obaj sobie przypisują rację, lecz który ją ma?
- paradoks wody i diamentu - dlaczego woda, która jest niezbędna do życia jest tania, podczas gdy diamenty są bardzo drogie, choć można się bez nich obejść?
- paradoks szklanki wody - w jaki sposób mogą istnieć dwa zdania prawdziwe, stojące ze sobą w sprzeczności?
- paradoks Bremera - Dla reguły mówiącej, że nie ma reguł bez wyjątków, wyjątek stanowi jedynie reguła mówiąca, że nie ma reguł bez wyjątków, ponieważ od tej reguły nie ma wyjątków
- paradoks kłamcy - Kłamca zaczyna mówić zarówno prawdę, jak i kłamstwo.
- paradoks wszechmogących - Czy może istnieć więcej niż jedna istota wszechmogąca?
- paradoks przystojnego faceta, którego idealna kobieta jest zajęta - Mogę mieć każdą poza tą jedyną.
- paradoksy fizyczne:
- paradoks dziadka - co się stanie, gdy po cofnięciu się w czasie zabijemy własnego dziadka?
- paradoks bliźniąt - bliźnięta podróżujące z prędkościami podświetlnymi
- paradoks EPR - każdej zmianie spinu elektronu musi towarzyszyć komplementarna zmiana spinu innego elektronu - co by się więc stało, gdyby istniały tylko dwa elektrony oddzielone od siebie o miliony lat świetlnych? (Wolfgang Pauli)
- paradoks Olbersa - dlaczego w nocy jest ciemno, skoro wszędzie są gwiazdy?
- paradoks Gibbsa - wzrost entropii przy mieszaniu jednakowych gazów. Paradoks znika jeśli uwzględnimy zasady mechaniki kwantowej, zgodnie z którymi jednakowe cząsteczki są nierozróżnialne. Przybliżoną, ale dobrą receptą jest podzielenie entropii N cząstek przez N!.
- paradoks Algola - o gwiazdach podwójnych
- paradoks hydrostatyczny - identyczne ciśnienie w różnych naczyniach
|
